Coen Grutters Nieuws vandaag, 14:59

Leestijd: 3 minuten

Oliebedrijven verdienen goud geld terwijl automobilist zich suf betaalt aan benzine: “Zo werkt de markt”

Autoriteit Consument & Markt heeft onderzoek gedaan naar de prijsopbouw van benzine en diesel. Het blijken gouden tijden voor olieraffinaderijen.

De marges zijn de afgelopen tijd gestegen van enkele centen tot meer dan twintig eurocent per liter (niets vergeleken met wat de overheid per liter benzine int). “Dat werkt door in de brandstofprijs die je aan de pomp betaalt”, vertelt Randy van Santen. Als analist voor beleggersplatform StockWatch.nl volgt hij de oliesector op de voet.

Olieraffinaderijen draaien op volle toeren

Olieraffinaderijen kopen ruwe olie in en verwerken het tot brandstoffen zoals benzine, diesel en kerosine. Dat proces kost uiteraard geld, maar opvallend genoeg ligt de winstmarge nu hoger dan voor de oorlog in Iran. “Dit wijst erop dat raffinaderijen sinds de oorlog in Iran gemiddeld meer verdienen aan diesel, benzine en andere geraffineerde producten”, stelt de Autoriteit Consument & Markt.

De instantie merkt daarnaast op dat de prijzen van diesel en benzine al begonnen te stijgen vóórdat de Straat van Hormuz op slot ging. “Dit versterkt de eerdere bevinding dat groothandelsprijzen niet één op één de ruwe olieprijs volgen”, schrijft het. En dat klopt, er zit een vertraging tussen. Dat heeft onder meer te maken met eerder ingekochte olievoorraden.

Met elektrische auto op vakantie? Pas op voor extreme tarieven: “500 euro voor één laadbeurt”

Maar waarom zijn die marges plots zo gestegen? “Dat komt door de volle bezetting van raffinaderijen overal ter wereld. Daardoor gaat de prijs vanzelf omhoog”, legt Van Santen uit. Dat de raffinaderijen het nu zo druk hebben, komt volgens de analist door verstoringen in de keten. “Die draait niet soepel, maar met schokken. Periodes van drukte worden afgewisseld met rustigere momenten en dat heeft een effect op de prijzen.” Ook dekken olieraffinaderijen zich in tegen momenten dat de toevoer lager is.

Marktwerking

Opportunisme van de raffinaderijen? “Ik noem het liever marktwerking”, stelt Van Santen. “Uiteraard verdienen die bedrijven nu flink geld, maar dit zijn natuurlijk ook de momenten die moeten compenseren voor slechtere tijden”, aldus Van Santen. “Dat consumenten dit voelen aan de pomp is duidelijk. Daar zit niemand op te wachten, maar dit is wel hoe de markt werkt.”

Auw! Rolls-Royce van ruim 500.000 euro ontdekt hoe vervelend deze bewegende paaltjes zijn

Toch gaf de Amerikaanse president Donald Trump (die overigens dol is op deze Madurodam-autootjes) vorige maand nog aan hier onderzoek naar te gaan doen. “Een hoge olieprijs en daarmee hoge inflatie komt hem gezien de aankomende midterm-verkiezingen nu natuurlijk niet goed uit, maar dit is iets van alle dagen. Dit soort prijsschokken zie je wel vaker.”

Prijs benzine en diesel stijgt sneller dan hij zakt

Met verder oplopende spanningen in het Midden-Oosten lijken brandstofprijzen voorlopig niet te zakken. “Zolang de onzekerheid in Iran en daarmee de gevoeligheid van de olieprijs blijft, zul je dat terug blijven zien in het prijsverschil tussen de ruwe olie en de brandstof.”

Nepbrandstof bij tankstations: moet je oppassen als je benzine of diesel gaat tanken?

En áls de olieprijs dan eindelijk zakt, lijkt het vaak nog een poos te duren voordat je daar aan de pomp iets van merkt. “Brandstofprijzen stijgen inderdaad sneller dan ze zakken. De elasticiteit tussen olie- en brandstofprijs werkt dus vooral in het voordeel van de oliebedrijven, maar de heftigheid daarvan is niet zo extreem als soms in de media wordt gesteld. Die bedrijven concurreren natuurlijk ook met elkaar en ook dan doet de markt zijn werk.”

Geschreven door Coen Grutters

Hoewel vooral handgeschakelde achterwielaandrijvers zijn hart sneller doen kloppen, schrijft en presenteert hij met hetzelfde enthousiasme over alles wat autoland te bieden heeft.