Richard Hammond: ‘Het is de brandstof die de schade aanricht’

Hij vertelt over zijn klassiekerrestauratiebedrijf, over zijn tv-werk, over de toekomst van de auto en over zijn droom voor de komende zomer.

Op bezoek bij Richard Hammond

Voor iemand die 23 jaar heeft rondgelopen op deze aardbol om internationaal vermaarde tv-programma’s over auto’s te maken samen met twee andere boefjes met wereldwijd bekende gezichten – en een ondersteunende staf van 80 mensen – lijkt Richard Hammond opvallend goed aangepast aan de wildernis van Worcestershire. Hij woont al meer dan 10 jaar in de buurt van het stadje Ross-on-Wye, en wordt in die streek geleidelijk steeds bekender om zijn klassieker-restauratiebedrijf, dat The Smallest Cog heet. Het is in 2021 opgericht op een bedrijventerrein buiten Hereford, een halfuur rijden van zijn huis.

Hij wordt ook steeds bekender om het tv-programma Richard Hammond’s Workshop dat uit het restauratiebedrijf is voortgekomen. The Smallest Cog (het kleinste tandwieltje) is ontstaan toen een plaatselijk restauratieteam, bestaande uit Neil Greenhouse, zijn zoon Anthony en zijn broer Andrew, dat al zes jaar uitstekend had gezorgd voor de collectie klassieke auto’s die Hammond bezit, ineens hun gehuurde onderkomen in Hereford kwijtraakten. Aangezien hij zijn techneuten-vrienden niet wilde kwijtraken, stelde Hammond voor om een bedrijf op te zetten dat naast het onderhoud van zijn collectie ook werk van derden aannam. En dat leidde weer tot het lanceren van het tv-programma op Discovery, dat inmiddels zijn vierde serie ingaat.

klassiekerrestauratiebedrijf

Naast het tv-werk koesterde Hammond altijd al de wens om een eigen klassiekerrestauratiebedrijf te hebben. Daarom was hij bereid enkele gewilde klassiekers te verkopen (waaronder een Jaguar E-type en een perfecte Bentley) om de aanschaf te kunnen bekostigen van het moderne pand van The Smallest Cog.

Het omvat niet alleen de laatste nieuwe hefbruggen, maar ook polijstmachinerie en een state-of-the-art spuitcabine. Er is zelfs een tussenverdieping met ruimte voor onderdelen, een productiekantoor voor de tv-mensen en Hammonds bescheiden eigen kantoor. Daar zitten we nu op een decemberochtend hutjemutje met zeven mensen. Van onze kant twee journalisten en twee cameramensen, en van Hammonds kant ook twee cameramensen om opnames te maken voor zijn Discovery-programma. Zij willen enkele korte filmpjes van ons gesprek maken. Hammond, die gewend is aan de chaos van het opzetten van de opname-apparatuur, grijnst en kletst rustig door.

Met zoveel lijven wordt de kleine ruimte snel warm, ook al is het een frisse ochtend en staan de garagedeuren beneden open omdat de mensen van The Smallest Cog hun werkplaats aan het einde van een succesvol jaar drie dagen lang aan het opruimen zijn. Eén van hun mijlpalen was het winnen van de Nice Try Award voor Hammonds Opel Kadett A uit 1962 (beter bekend als Oliver) op het Festival of the Unexceptional. Maar we horen al snel dat zijn ambities nog veel verder reiken. “We hebben nog nooit iets echt goed gedaan. We willen ons werk graag perfect doen, maar we worden meestal beperkt door het budget van de eigenaar”, vertelt Richard Hammond.

“Maar ik wil graag een perfecte showauto maken, iets wat geen slecht figuur slaat op de gazons van Hamtpon Court Palace in de zomer. Daarom hebben we gepland om één van mijn auto’s aan te pakken, een Ford Escort RS2000. Ik wil dat het een perfecte, compromisloze machine wordt. Een auto die de organisatoren uitnodigen omdat de restauratie perfect is uitgevoerd, niet omdat hij in het bezit is van een of andere vent van de tv. We hebben de vaardigheden om zoiets te doen hier allemaal in huis.”

Net als zijn maatjes van de Grand Tour deelt Hammond voortdurend slimme, snedige opmerkingen uit, maar je krijgt al heel snel door dat The Smallest Cog niet om enter ­ tainment draait en bloedserieus is als het om auto’s gaat. “Het tv -programma ontstaat als vanzelf rondom het werk”, zegt Hammond. “Je moet echt serieus omgaan met de auto’s, omdat je met het geld van klanten werkt en je beoordeeld wordt op de kwaliteit van je werk. Die jongens beneden zijn topklasse-techneuten, geen acteurs.” Restauratieprojecten komen binnen doordat mensen simpelweg bij het bedrijf langskomen, vertelt Hammond, of via de website. “We heb ­ ben genoeg werk voor de komende drie jaar”, zegt hij, “en daarom vind ik dat we moeten uitbreiden.” Blijft hij dan in deze streek zitten? “Natuurlijk!”, antwoordt hij bevestigend. “Ik ben gek op Worcestershire. Het is ver genoeg van Londen vandaan om niet elke maandagochtend leeg te lopen.”

Prettig genoeg roemt Hammond de deugden van alle auto’s, niet alleen van klassiekers. En – handig voor de autolobby – hij doet dat met evenveel welbespraaktheid als passie. “We hebben onze huizen nodig als bescherming tegen de elementen”, zegt hij, “en al het andere moeten we ergens gaan halen. Toen we een machine uitvonden om ons daarbij te helpen, was dat de belangrijkste creatie van allemaal. Auto’s zullen dus niet verdwijnen, maar ze zullen wel veranderen.

“We moeten de toekomst open tegemoet treden. Er moeten dingen veranderen en de techniek zal ons daarbij redden. We moeten openstaan voor een breed scala aan oplossingen – ombouwen van auto’s die al gebouwd zijn, waterstof en brandstofcellen omarmen, maar ook verbrandingsmotoren die draaien op waterstof, en hybrides tot een succes maken, naast het bouwen en verkopen van een heleboel EV’s. Er is niet genoeg lithium op de wereld om in de toekomst alle auto’s puur op elektriciteit te laten rijden.” Richard Hammond heeft een specifieke interesse in duurzame brandstoffen en blijkt veel te weten van hun kosten en ontwikkeling. “De verbrandingsmotor zelf heeft nooit enige schade toegebracht aan wat dan ook”, stelt hij. “Dat doet de brandstof. Als die duurzaam gemaakt kan worden en opgeschaald – en de tekenen dat dit kan lukken, zijn positiever dan een jaar geleden – dan kan een aanzienlijk deel van de 1,4 miljard auto’s op deze wereld op de weg blijven en kunnen mensen zoals ik ze restaureren.”

The Times heeft net het einde aangekondigd van The Grand Tour, het epische tv -kijkcijferkanon dat Hammond, Jeremy Clarkson en James May de afgelopen zes jaar in vijf series hebben gemaakt. De kranten weten zeker dat de laatste serie in Zimbabwe is opgenomen, maar ook al is Hammond eventjes bijna serieus, hij weigert het te bevestigen. Eén van de wildere geruchten die de ronde doen, is dat Amazon, sponsor van The Grand Tour, eventueel stiekem samen met de BBC, zit te denken aan een vervolg op Top Gear. Ham ­ mond doet er het zwijgen toe; zelfs geen lachje verraadt wat hij denkt.

Richard Hammond wilde altijd al programmamaker worden

Hammond wilde van jongs af aan al programmamaker worden. Vóór zijn tv-werk was hij tien jaar lang journalist en presentator voor een lokale radiozender. “Ik zat te snakken naar meer”, vertelt hij, “dus nam ik een baan aan bij de persafdeling van de Britse Renault-importeur, om in contact te kunnen komen met de makers van tv-programma’s over auto’s.”

Het leidde tot een kortstondige betrokkenheid bij Men & Motors van tv-productiemaatschappij Granada en uiteindelijk tot een auditie voor Top Gear. Hij herinnert zich nog levendig hoe boos hij was op BTCC-coureur Jason Plato, omdat die hem versloeg voor de baan als presentator van het autoprogramma Driven van Channel 4. “Ik was kwaad omdat ik wél was opgeleid tot journalist en tv-presentator”, zegt hij. “Als je iemand een straaljager wilt laten vliegen, vraag je toch ook geen tandarts?”

Maar in 2000, toen Richard Hammond in Cheltenham woonde, veranderde de wereld. Zijn agent belde om te zeggen dat hij de kans kreeg om te pitchen voor het programma Top Gear, dat nieuw leven ingeblazen werd. “Ze zei er meteen bij dat ik het waarschijnlijk niet zou worden, maar dat ik toch moest gaan om het team te leren kennen.

Mijn vrouw en ik hadden net te horen gekregen dat er een kleine onderweg was, dus had ik mijn geliefde Fiat Barchetta ingeruild voor een vierzits auto, een aftandse oude Porsche 911 SC die altijd op het punt stond om te exploderen. Maar daarmee reed ik naar Jeremy (Clarkson) en Andy Wilman, de producer van Top Gear. Ze zagen die auto en concludeerden dat ik een echte autoliefhebber was. Ik deed mijn pitch met Jeremy en toen was het alweer tijd om te gaan. Dus ik zei dat ik terug moest naar ‘Nam, zoals ik Cheltenham toen noemde. Dat vonden ze grappig. Ze beweren zelfs dat ik om die reden de baan heb gekregen.”

premiumJoel Beukers: ‘Ik heb liever al mijn auto’s zwart’